احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
565
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
آسيا در خاورميانه ، اروپا و شمال آسيا و جنوب غربى چين و در ايران در مناطق شمالى و غرب و مناطق مركزى مانند اراك بهطور خودرو مىرويد . در ژاپن نيز كاشته مىشود . ريشهء زنجبيل شامى طبيعت آن : گرم و خشك است . تركيب شيميايى : مادهاى به نام هلنين يا كافورراسن - يك مادهء رزينى - مواد آلانتولاكتون - مواد اينولين - پزودواينولين - اينولنين - انسولين - موسيلاژ - ايزوآلانتولاكتون - دىهايدر و آلانتولاكتون . خواص درمانى : 1 - پنجاه گرم از آن را نيمكوب نموده و در يك ليتر آب جوش دم كنيد و آب صافكردهء آن را با عسل شيرين نموده و روزى چهار تا پنج فنجان در طول روز به مرور بنوشيد ، فرحبخش است ، گاز و نفخ را تحليل مىبرد ، براى امراض سرد و مرطوب نظير قطرهقطره ادرار كردن بىاختيار كه ناشى از سردى است و ادرار كردن در بستر و بازكردن قاعدگى نافع است ، داراى نيروى تر يا قيه مبارزه با آثار مسموميت مىباشد ، تقويتكنندهء عمومى و نرمكنندهء سينه و ضدّ كرم شكم است ، قابض و مقوى دهانهء معده و هاضمه و مثانه و نيروى جنسى است ، براى معالجهء و با ، سل ، تب مالاريا و التهاب لولههاى گوارش و برونشيت مفيد است ، براى رفع اسهال ساده و خونى و درمان كوليت و دفع درد گوش و درد دندان و دردهاى ناگهانى موضعى مؤثر است ، مسكّن دردهاى سر و كبد و درد مفاصل و روماتيسم سياتيك و درد پشت مىباشد ، ماليخوليا و احساس وحشت و ترس را بر طرف مىسازد ، انسداد مجارى كبد و طحال را باز مىكند . 2 - خوردن آب دمكردهء آن مخلوط با كمى سركه براى رفع آثار سموم جانوران گزنده و ساير سموم سرد مفيد است . 3 - پنج گرم از كوبيدهء آن را با عسل مخلوط كرده و به صورت انگشتپيچ بخوريد . براى تسكين سرفه رفع سختى تنفس و تنگىنفس و اخراج بلغم از سينه نافع است . 4 - اگر سى گرم از آن در يك ليتر عصارهء رقيق ليموترش تازه چهار تا پنج روز خيسانده و گاهگاهى هر بار يك قاشق آشخورى خورده شود . براى اشخاص مسن مبتلا به آسم برونشيتى مفيد است . 5 - در استعمال خارجى بهعنوان ترياق و ضدّ سمّ مار و حشرات سمّى به كار مىرود . 6 - آن را بكوبيد و با سركه دم كنيد و با آن سركه شستشو نماييد محلل ورم مىباشد .